Burun Estetiði

Estetik burun ameliyatý (rinoplasti) ülkemizde kadýnlarýn da erkeklerin de en çok yaptýrdýðý estetik ameliyat.

BURUN ESTETÝÐÝ AMELÝYATI
Burun estetiðinde (rinoplasti) yapýlan iþlem kýkýrdak ve kemiklerin yapýsýný deðiþtirerek buruna yeniden þekil vermek. Daha estetik burun þekli oluþturmak için bazen kemikleri ve kýkýrdaklarý kesmek, bazen de tam tersine eksik yerlerini tamamlamak ve þekillerini deðiþtirmek gerekiyor.
Bu ameliyatýn estetik cerrahinin en zor ve bilinmezleri en fazla olan ameliyatý olduðunu kabul etmek çok doðru olur.
 

ESTETÝK BURUN AMELÝYATI NEDEN ZORDUR
Bu ameliyat zordur çünkü burun kapalý bir kutu gibidir ve siz bu kutunun sadece bir tarafýndan bu ameliyatý yapmak zorunda kalýrsýnýz. Bu ameliyatta bilinmezlikler çoktur çünkü burnun yapýsýný oluþturan kemik ve kýkýrdaklar birbirisinden baðýmsýz olarak ama bir bütün olarak bulunurlar ve iyileþme döneminde farklý davranabilirler. Bu yüzden sonrasýnda en sýk revizyon, yani ikinci bir düzeltme ameliyatý yapýlan estetik ameliyat budur. Dünya standartlarýnda bir cerrahýn her 10 vakasýndan birine revizyon yapmak zorunda kalmasý normal kabul edilir.
Diðer yandan bu ameliyat iyi yapýldýðýnda çok iyi sonuçlar verir.

AMELÝYAT:
Rinoplasti ameliyatý açýk ve kapalý teknik olarak iki þekilde yapýlabilir.

Kapalý teknikte bütün kesiler burun içerisinde yapýlýr. Cerrah içeriden çalýþarak ameliyatý tamamlar. Açýk teknikte ise burun ucunda 3-4mmlik bir kesi yapýlarak burun ucu açýlýr.

Ýki teknik arasýndaki fark cerrahýn ameliyata hâkimiyeti ile ilgili. Burun ucundan yapýlan kapalý teknik daha çok bir þiþenin içerisinde ameliyat yapmaya benziyor. Eðer sadece þiþenin içerisinden bir þeyler çýkarmayý planlýyorsanýz sorun çýkmayacaktýr ama eðer içeride bir gemi maketi yapmak istiyorsanýz iþiniz zor. Açýk teknikte ise cerrah burnun ön 2/3 kýsmýnda kalan yapýlarýný önünde görebilir.

Hangi tekniðin daha iyi olduðu bu ameliyatý yapan doktorlar arasýnda hep tartýþma konusudur ve bu konuda bir karar verilmiþ deðil.

Yukarýdaki tariflerimden anlayabileceðiniz gibi benim tercihim büyük oranda açýk teknik yönünde. Bunun en önemli sebebi görmeden, körleme yapýlan ve bu kadar da hata affetmeyen ince bir iþin sonucunun iyi olabileceðine inancým olmamasý. Zaten birçok cerrahi manevranýn sadece açýk teknik ile mümkün olabileceði, kapalý teknik ile hayal bile edilemeyecek düzeltmelerin açýk teknik ile mümkün olduðu kapalý teknik savunucularýnýn bile itiraz edemediði bir þey. Ben açýk yapýlan ameliyatlardan sonra revizyon ihtimalinin de düþtüðüne inanýyorum.

Açýk tekniðin en büyük handikabý burun ucunda iz býrakmasý. Ama bu iz, iyi yapýlan bir ameliyattan sonra neredeyse belirsiz oluyor ve burnun altýnda kalýyor. Birçok hasta bu izi ameliyat sonrasýnda unutuyor.

Bu konuda yine de doktorunuza danýþýn ve ona güvenin. Her cerrah en iyi bildiði ve inandýðý yöntemler ile en iyi sonucu alacaktýr. Yukarýda anlattýklarým sadece benim kiþisel görüþlerim. 

ÇOK KÖTÜ AMELÝYATLAR GÖRÜYORUM, BEN DE MÝ ÖYLE OLACAÐIM ?
Doðal olmayan, çok küçük, karþýdan bakýnca burun delikleri gözüken “ameliyatlý burunlar” ben de görüyorum. Kötü yapýlmýþ bir burun ameliyatýný nasýl anlayabileceðinizi ayrý bir sayfada anlattým. Ameliyat sonucunun tamamen ameliyatý yapan doktorun kullandýðý tekniklere, becerisine ve yapmak istediklerine baðlý olduðunu unutmayýn.

Sadece burnu küçülterek kalkýk bir burun þekli vermek doðal olmayan bir sonuç ortaya çýkarýr. Modern tekniklerde artýk neredeyse hiç bir þey çýkarýlmadan sadece dokularýn yerleri, konumlarý ve þekilleri deðiþtiriliyor.

Eskiden burnu kalkýk göstermek amacýyla burnu iyice küçültüp baþlama noktasý olabildiðince aþaðý alýnýrdý. Böylece sanki burun kalkýkmýþ gibi bir illüzyon yaratýlýr ancak elde edilen sonuç doðal olmazdý. Olmasý gereken burnu baþlamasý gereken yerden, yani hemen hemen göz bebekleri seviyesinden baþlatmak ve bütün þeklini ona göre vermek.

AMELÝYATTAN SONRA NASIL BÝR BURNUM OLACAÐINI GÖREBÝLÝRMÝYÝM?
Bu amaçla hazýrlanmýþ bilgisayar programlarý var. Muayene sýrasýnda bir resminiz çekiliyor ve bu resim bilgisayara yüklenerek resim üzerinde deðiþiklik yapýlýyor.

Bu planlama aþamasýnýn çok önemli olduðunu düþünüyorum. Hem sizin aklýnýzda nasýl bir deðiþiklik olduðunu ben anlayabiliyorum hem de siz benim ne planladýðýmý, ameliyatta ne yapacaðýmý görebiliyorsunuz. Estetik öyle bir þeyki sadece anlatarak açýklamak çok zor ve basit bir resim üzerinde görebilmek ve gösterebilmek çok daha açýklayýcý oluyor.

Bu aþamayla ilgili bilmeniz gereken bir kaç nokta var. Kullandýðýmýz programlar hala bir seviyeyi geçemedi. Resimler iki boyutlu ve sadece tam yandan çekilen profil resimleri üzerinde deðiþiklik yapmak gerçekçi bir sonuç veriyor. Önden çekilen resimlerde ancak bir yere kadar size bir þeyler gösterebiliyorum. Bilgisayar örneðin burnunuzun ucu bir kaç mm. havaya kalkarsa alttan ne çýkacaðýný bilemediði için bunu gösteremiyor. Çok yakýnda üç boyutlu programlar ve resim çekme teknikleri kullanmaya baþlayacaðýz ama þu an için bunlar deneme aþamasýnda ve muhtemelen bir kaç sene daha geçmesi gerekiyor.

Bilmeniz gereken bir diðer noktada bu çizimlerin sonuçta bir planlama olduðu. Bazen hastalarým bana gördükleri çizimin tamamen gerçekleþme ihtimalinin ne kadar olduðunu soruyorlar. Ben de sýfýra yakýn olduðunu söylüyorum. Bu çok bilinmeyenli bir denklem çözmeye benziyor ve ameliyat ne kadar doðru ve iyi yapýlýrsa yapýlsýn her þeyi önceden yüzdeyüz bilebilmek mümkün deðil. Ameliyat sonucunun yapýlan planlamanýn tamamen aynýsý olmasý ancak bir tesadüf olabilir. Çok yakýn olacaktýr, benzeyecektir ama asla birebir olmayacaktýr.

Bilmeniz gereken bir diðer þeyde resimde gördüðünüz þekil sizin birinci senedeki halinizi gösteriyor. Erken dönemlerde aynada çok daha þiþ bir burun göreceksiniz.

Ben bazen ameliyat öncesi ölçüm yaparak altýn oranlarý ve ideal yüz profilini de hesaplýyorum. Yaptýðým hesaplar sonucunda da profil resmini elimle çiziyorum.

KOMPLÝKASYONLAR VE ÇIKABÝLECEK SORUNLAR:
Her ameliyatta olan kanama riski rinoplastide daha ciddi olabilir. Özellikle burun týkanýklýðýný gidermek için burun içerisinde estetik dýþý iþlemler de yapýlacaksa ki gerekli ise mutlaka yapýlmasý gerekir, istenmeyen bir kanama olmasý ihtimali artar. Burun içerisinde orta büyüklükte damarlarý barýndýran bir organdýr. Ama bu tür kanamalar genellikle tehlikeli boyutlara varmazlar ve basit tamponlar ile durdurulabilir.

Ameliyattan sonra nefes yollarýnýzda sineþi denilen yapýþýklýklar geliþebilir ve bunlar nefes almanýzý ameliyat öncesine göre daha zor hale getirebilir. Bunun tedavisi genellikle kolaydýr ancak ikinci bir cerrahi müdahale gerekebilir.

Çok nadir olarak burnun ortasýný oluþturan “septum” denilen yapýda delik oluþabilir. Bu genellikle bir sorun oluþturmaz ama nadiren nefes alýrken ses çýkmasýna sebep olabilir. Tedavisi zordur ve yeniden ameliyat olmak gerekebilir.

Enfeksiyon burunda neredeyse olmaz denilebilir. Kanlanmasý çok güçlü olan bu organ iltihaba karþý çok dirençlidir. Bu ameliyattan sonra enfeksiyon geliþirse týp literatürüne girebilirsiniz.

Ama bu ameliyat sonrasý estetik sorunlar, deformiteler yaþarsanýz ya da burun þeklinizi beðenmezseniz kimse þaþýrmayacaktýr. Dolayýsý ile bu ameliyatýn en sýk komplikasyonu estetiktir. Bu ameliyattan sonra yüzde 10 – 15 gibi tekrar ameliyat olma riskiniz var, dünya ortalamasý böyle ve bu son derece normal kabul ediliyor. Önemli olan hangi sorunlar ile tekrar ameliyata ihtiyacýnýz olduðu. Benim tekrar ameliyat oraným %6-7 arasýnda, yapma sebebim de çok büyük oranda burun sýrtýnda ele gelen bir çýkýntýyý törpülemek oluyor. Bu tür bir iþlem 5 dakika kadar sürüyor, ayný gün normal hayatýnýza dönebiliyorsunuz ama yinede ameliyathaneye tekrar girmeniz, bayýlmanýz gibi tatsýz ayrýntýlar içerdiði kesin.

SIK SORULAN SORULAR:

Bu ameliyatý bir plastik cerrah mý yoksa bir kulak burun boðaz (KBB) uzmaný mý yapmalý?

Doktorunuz bir plastik cerrah ya da bir kulak burun boðaz uzmaný olabilir. Ben yine de bir plastik cerraha ameliyat olmanýzý öneririm ama bu ameliyatý çok iyi yapan KBB uzmanlarý olduðunu biliyorum. Ancak bunun “içini yapmýþken þu kemiði de alalým” denecek bir ameliyat olmadýðýný sakýn unutmayýn. Bazen iyi niyetle yapýlan bu tür rötuþlarý düzeltmek çok zor olabiliyor. Doktorunuzla her þeyi ayrýntýlý konuþun.

Kemikleri kýrýyor musunuz?

Kemikleri kýrmýyoruz. Eðer þekil vermek ya da bir kýsýmlarýný almak istersek “kesiyoruz”. Bunun için ince keskiler kullanýlýyor. Bazen de kemikler törpüleniyor.

Bu ameliyat lokal anestezi ile yapýlabilir mi?

Eðer kemikler ile ilgili bir þey yapýlacaksa, ki büyük oranda bu gerekir, lokal anestezi uygun olmaz. Bu genel anestezinin þart olduðu bir ameliyat.

Tampon koymak þart mý? Tamponlar çýkarken çok mu acýyacak?

Tampon koymak þart deðil. Hatta birçok ameliyattan sonra tampon koymaya gerek yok. Tampon sadece burun içerisinde ciddi bir iþ yapýlmýþsa gerekir. Artýk modern tamponlar da eskiden anlatýldýðý gibi metrelerce, çek çek bitmeyen uzunlukta deðiller. Tampon çýkarýlmasý biraz iç gýcýklayýcý olabilir ama aðrýlý bir iþlem artýk deðil. Eðer tampon mutlaka gerekecekse ben ameliyattan önce bunu söylüyorum. Ama her zaman önceden bu kararý vermek mümün olmuyor ve bazen ameliyat sýrasýnda tampon koymak gerekebiliyor.

Rinoplastide amaç burnu küçültmek ve “kemik almak” mýdýr?

Bu sorunun cevabý kesin olarak hayýr. Bu ameliyatta amaç burna istenilen þeklin verilmesidir. Bu sanýlanýn aksine genellikle küçültmekle deðil burnu büyültmek ile olur. Burnun sýrtýnda “hump” denilen bir kemik (aslýnda büyük oranda kýkýrdaktýr bu) fazlalýk varsa bu elbette alýnacaktýr ama bu tür burunlarýn birçoðunda aslýnda burun ucunda da düþüklük vardýr ve yükseltilmesi gerekir. Ayný þekilde birçok burun ucu þiþman gözükse de asýl sorun þekildedir ve genellikle küçültülmesi ya da inceltilmesi sadece sorunu büyültür.

ÝPUÇLARI:
• Rinoplasti en zor estetik ameliyattýr demek abartýlý olmaz. Ýyi yapýlýrsa çok memnun kalacaðýnýz ama kötü yapýlýrsa düzeltmenin de zor olduðu bir ameliyat.
• Bizlerin özendiði hafif kalkýk Avrupalý burunlarý sanýlanýn aksine küçücük deðil son derece yüksek burunlar. Dolayýsý ile sadece küçültülerek kalkýklaþtýrýlan burunlarýn doðal durmasý imkansýzdýr.

AMELÝYAT ÖNCESÝ VE SONRASI SÝZÝ NELER BEKLER:
Bu küçük - orta derece arasý bir estetik ameliyat. Ameliyatta mutlaka bayýlmanýz gerekli, lokal anestezi ile ameliyat olmanýzý hiç tavsiye etmem. Ameliyat mutlaka ve mutlaka bir hastanede yapýlmalý. Mutlaka tam teþekküllü olmasý, yoðun bakýmý bulunmasý gerekmiyor ama bu bir “ameliyat” ve muayenehane þartlarýnda olmanýzý hiç tavsiye etmem.

Ameliyattan sonra burnunuzun üzerinde bir alçý olacak. Burun içerisinde de tamponlarýnýz olabilir. Yeni nesil tamponlarýn çekilmesi artýk çok daha problemsiz oluyor. Arkadaþlarýnýzýn anlattýðý metrelerce çekilen tamponlar tarihe karýþtý diyebilirim.

Ýlk geceniz nispeten zor geçecektir. Burnunuzdan nefes almanýz, tampon olmasa da zor olur, baþýnýz aðrýr, devamlý buz uygulamasý gerekir ve uyumanýz zor olur. Ancak ertesi sabah kendinizi çok daha iyi hissedersiniz.

Ne kadar þiþlik olacaðý ameliyatta yapýlan iþlemlere, sizin bünyenize ve tabii doktorunuza baðlýdýr. Burnunuzun ucundan ilk 24 saat hafif bir sýzýntý olur. Bu da son derece normaldir.

Eðer bir öbek kan kusarsanýz korkmayýn. Nadirde olsa bazý hastalar ameliyatta kan yutabilirler ve ameliyattan sonra bu kusmaya neden olabilir. Midede biriken bu bir kaç damla kan asitlerle devasa bir pýhtý haline döner ve kusma sahnesi görenleri dehþete düþüren bir hal alabilir. Kanama taze deðilse ve davam etmiyorsa korkmayýn, ama doktorunuzu haberdar edin.

Ben ameliyattan hemen bir kaç saat sonra hastalarýmýn duþ yapmalarýna iziz veriyorum. Artýk kullandýðýmýz plastik alçýlar suya dayanýklý, ameliyat bögesi ve dikiþler de zaten suya dayanýklý, dolayýsý ile duþ serbest. Saçlarýnýza ameliyat sýrasýnda boca ettiðimiz baticon gibi solüsyonlardan ancak yýkanarak kurtulabilirsiniz ve yýkanmak en az tampondan kurtulmak kadar sizi rahatlatacaktýr.

Ýkinci günden sonra normal hayatýnýza dönebilir, örneðin sinemaya gidebilirsiniz. Makyaj yapmak, kapatýcýlar sürmek te serbest.

Alçýlar alýndýktan sonra burun üzerine ince bir bant yapýþtýrýlmasý þiþliklerin erken geçmesine yardým eder.

Ben hastalarýmýn ameliyattan 2 hafta sonra gözlük takmasýna izin veriyorum. Gözlüðün sanýlanýn aksine kötü bir etkisi olduðunu düþünmüyorum. Güneþe çýkmak için morluklaýnýzýn geçmesini beklemeniz yeterli. Morluklar da genellikle ilk hafta sonunda bitmiþ oluyor. Dolayýsý ile ameliyattan bir hafta sonra tatile çýkabilir, denize girebilirsiniz.

AMELÝYATIN KARNESÝ:
Anestezi þekli: Genel.

Ameliyat nerede yapýlmalý: Bir hastane ameliyathanesinde.

Ameliyat süresi: 1.5 ile 2.5 saat.

Hastanede yatýþ süresi: Ayný gün taburcu olunabilir.

Ameliyat sonrasý aðrý – sýkýntý: Bir kaç gün hafif bir sýzlama olabilir. Genellikle aðýzdan alýnan basit aðrý kesiciler yeterli olur.

Þiþme, morarma: Þiþlikler 2 gün, morluk olursa 3–7 gün arasýnda.

Pansuman: Varsa tamponlar ertesi gün alýnýyor. Alçý beþinci gün çýkarýlýyor.

Dikiþler: Açýk rinoplasty yapýlmýþsa burun ucunda dikiþler olacaktýr ama bunlar kendiliðinden eriyorlar. Yani alýnacak dikiþ yok. Alçý 5-7 gün arasýnda alýnýyor.

Ne zaman iþe dönülebilir: 3–7 gün.
Spor: 2 hafta sonra uzun yürüyüþler, 3 hafta sonra normal sporlar. Basket, box gibi vücut vücuda yapýlan kompetitif sporlara en erken 5 hafta sonra baþlamak doðru olur.

Son þekil: Genellikle ikinci haftada þiþliklerin önemli bir kýsmý gider. Ama son þekil en erken altýncý ayda ortaya çýkar. Özellikle kaþlar arasýnda alýna doðru þiþlik varsa bu bir seneye kadar devam eder.