Web İçin Görsel Tasarım Yaparken Gözden Kaçanlar
Her gün onlarca yeni site geziyorum. Dikkatimi çeken bir çok ortak hata var. Bunları derleyip toplamak istedim. Eski moda tablolu ve font tag’li tasarımlardan hiç bahsetmeyeceÄŸim. EleÅŸtiri konusu olanlar genellikle XHTML + CSS ile hazırlanmış web siteleri. DiÄŸerleri problemli olmadığından deÄŸil, onları kaale almadığımdan yazıya eklemiyorum.
En büyük sorun “fixed-width” ve “fixed-height” yani sabit en ve sabit boy olarak tasarlanmış div (kutu, box) bloklarında. Mesele, ziyaretçinin kullandığı bilgisayarın, tarayıcının font büyüklüklerini hesaba katmamak, bu büyüklüğün önden kontrol edilebileceÄŸini zannetmek. Bir kere sabit büyüklükteki fontları ziyaretçinin deÄŸiÅŸtirememesi eÅŸÅŸekliÄŸi sadece Internet Explorer’da var. Bunun dışındaki browserlar’da ziyaretçi font büyüklüğünü deÄŸiÅŸtirebiliyor. Evet yanlış duymadınız. Mesela siz bir paragrafın font büyüklüğünü 14px olarak belirleyin, Firefox’ta ben onu 16px olarak deÄŸiÅŸitirip web sitenizdeki yazıları öyle okumayı tercih edebiliyorum. Bunu özel bir yöntemle yapmıyorum. Aynen Internet Explorer’da olduÄŸu gibi menüden metin boyutunu artırıyorum. Bu nedenle, blok seviyesindeki kutularımızı hazırlarken onlara sabit boy vermemeliyiz. Bu konuda sorun yaratabilecek tek ÅŸey font büyüklüğü de deÄŸil. Her font aynı punto ya da pixel ya da em deÄŸerinde aynı büyüklükte görünmez. Diyelim ki font ailesini, tipini belirlemediniz ya da sizin belirlediÄŸiniz font ailesi ya da tipi ziyaretçinin bilgisayarında yüklü deÄŸil (Apple ve Linux kullanıcılarının en çok başına gelen ÅŸey). O zaman font büyüklüğünü kafanızda canlandıramazsınız bile. Bu durumda tasarımınız içindeki yazı, saÄŸa ya da sola kaymasa bile yukarı ya da aÅŸağıya doÄŸru beklentinizden uzun ya da kısa olacaktır. Her durumda, sizin belirlemediÄŸiniz görsel bir açık, tasarımınızı çirkinleÅŸtirir.
Bir baÅŸka sorun (bununla ben karşılaÅŸmıyorum, internet explorer kullanıcısı deÄŸilim, Allah muhafaza), 2007 yılında bile web standartlarına uyum göstermeyi beceremeyen internet explorer adlı tarayıcıyı kullanan ziyaretçileri düşünmeden ie’nin css ve div leri beceremediÄŸi yerlerde bunları kullanmayı sürdürmek. Tabi bu söylediÄŸim genelde hedef kitlesi çok geniÅŸ olan web sitelerinin dikkat etmesi gereken bir ÅŸey. Her site internet explorer’ın hataları ile uÄŸraÅŸmak zorunda deÄŸil. Ben ticari iÅŸlerde mecburen Internet Explorer hatalarıyla boÄŸuÅŸuyorum ve hayvanı terbiye ediyorum ama yarın öbürgün bir baÅŸka kiÅŸisel site açsam internet explorer hakkında bir uyarı koymaktan öteye gitmem.
Web tasarımıyla ilgili görsel sorunların neredeyse tümü, dinamik olmayan ortamlar için görsel tasarım yapmaya alışmaktan kaynaklanıyor. Gazetecilik mesleğine bulaşmış olanlar bilir, gazetelerin tasarımları sabaha karşı baskıya girene dek bir kaç kez değişir. Baskıya girdikten sonra tasarım artık değişmez. Çünkü ertesi gün gazeteyi satın alan okurlar font büyüklüğünü değiştirmezler ya da haberlerin sonuna yorum ekleyerek sayfa uzunluğunu değiştiremezler. Ama web öyle değil. Özellikle web gibi dinamik bir ortama görsel tasarım üretiyorsanız bazı boyutların sizin elinizde olmadığını, son derece oynak olacaklarını bilerek bu işe soyunmanız gerek.
Eğer aylarca değişmeyecek bir yazı ve bir kaç resim için tasarım yapıyorsanız o zaman iş değişir. Ama bununla karşılaşabileceğimiz örnekler günümüzde bir elin parmaklarını geçmez. Geri kalan tüm tasarımlarda, kullandığımız sütun boyunun hep değişken olacağını, kullandığımız font büyüklüğünün bizim hayallerimizin ötesine geçeceğini, değişik cihazlardan sayfaları ziyaret eden kişilerin aklınıza gelmeyecek zoom (hem yakınlaştırma hem uzaklaştırma) özellikleri kullanabileceğini aklınızda tutmalısınız.
Böylece, her yerde aynı biçimde görüntülenen (yani imkansız olan) bir web sayfası tasarımınız olmaz ama her yerde keyifle görüntülenen, ustalıkla çözümlenmiş bir sayfa tasarımınız olur.
ilk iÅŸim yazıtipini büyütüp denemek oldu. bereket ki bir sorun çıkmadı. uyarıların için teÅŸekkürler…
Osman Seyit Börütecene Says:
Adem Says:
Murat Says:
didem herdurak Says: